Khẩn cấp khống chế dịch tay chân miệng

BV Nhi Đồng 1 TP.HCM luôn trong tình trạng quá tải vì bệnh nhi tăng đột biến. Ảnh: Trần Bế.

Chủ quan phòng dịch

Số người mắc và tử vong do TCM gia tăng chóng mặt khiến Việt Nam trở thành quốc gia đứng thứ hai trên thế giới có tỷ lệ người mắc TCM. Hơn nữa, với trên 80 ca tử vong, TCM trở thành là bệnh gây tử vong hàng đầu trong các bệnh truyền nhiễm ở nước ta, vượt cả các dịch bệnh nguy hiểm như: sốt xuất huyết, cúm và tiêu chảy cấp nguy hiểm. Trước thực trạng này, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã thẳng thắn nói, ngành y tế thời gian qua mới chỉ lo chống mà chưa lo phòng bệnh TCM. Không ít bệnh viện, cơ sở y tế mới chỉ lo điều trị số bệnh nhân mắc và cố gắng hạn chế số trường hợp  tử vong mà tập trung, quan tâm tới công tác dự phòng và truyền thông các thông điệp hiệu quả, thiết thực cho người dân.Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn cũng đã chỉ rõ, nhiều địa phương chưa chủ động và thiếu quyết liệt trong phòng chống TCM. Thậm chí nhiều nơi khi được Bộ Y tế cấp phát hóa chất để phòng chống dịch thì chỉ phát Cloramin B, chất khử khuẩn môi trường cho người dân mà không hướng dẫn cách sử dụng. Thế nên mới xảy ra hiện tượng người dân dùng chất khử khuẩn chỉ để vệ sinh bồn cầu, chứ không chịu vệ sinh sàn nhà, đồ chơi của trẻ. Điều này khiến việc phòng chống dịch vừa lãng phí vừa không hiệu quả. Không những thế, các địa phương cũng không chịu chủ động công bố dịch TCM dù số người mắc và tử vong đã tran lan khiến cho người dân lơ là, chủ quan, đồng thời nhiều cơ quan chức năng liên quan chưa mặn mà, quyết liệt trong phòng chống TCM. Dưới góc độ dịch tễ, một số chuyên gia cho rằng, hiện việc phòng chống TCM vẫn tập trung chủ yếu ở trong môi trường học đường trong khi thực tế có tới trên 70% bệnh nhân mà phần lớn là trẻ em nhiễm TCM từ cộng động. Qua kiểm tra giám sát ở nhiều địa phương có dịch đã không làm đúng chỉ đạo vệ sinh hằng ngày, khử khuẩn hàng tuần tại các hộ gia đình có trẻ dưới 5 tuổi mà chỉ khử khuẩn tại hộ gia đình có trẻ mắc bệnh nên TCM lan rộng hơn. Bên cạnh đó, về phía các gia đình có trẻ mắc bệnh TCM cũng chưa chú trọng đến phòng dịch cho cộng đồng, nhiều gia đình vẫn để trẻ đến các nơi công cộng dễ làm phát tán bệnh.


Các địa phương nên xem xét công bố dịch

Ngày 18/8, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến ra chỉ thị các địa phương có thể công bố dịch TCM theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, không nên chờ Bộ. Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, có 4 cấp được quyền công bố dịch bệnh là chủ tịch tỉnh, Bộ Y tế, Thủ tướng và Quốc hội. Trong đó, theo Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm, bệnh TCM thuộc nhóm bệnh B, quyền công bố dịch sẽ thuộc về chủ tịch tỉnh theo đề nghị của giám đốc Sở Y tế.Tiến sĩ Nguyễn Văn Bình, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế. cho rằng có hai điều kiện để công bố dịch bệnh, thứ nhất là có số ca bệnh tăng lên. Điều kiện thứ hai là có một trong 4 yếu tố sau: số ca mắc tăng vượt quá sự kiểm soát của cơ quan y tế địa phương; tác nhân gây bệnh biến đổi và trở nên nguy hiểm đối với sức khỏe con người; không xác định được tác nhân gây bệnh nhưng lại gây ra bệnh cảnh lâm sàng và tỷ lệ tử vong cao, kiểm soát không hiệu quả; tình hình dịch bệnh xảy ra trong điều kiện thảm họa. “Như vậy, chiếu vào tình hình dịch TCM hiện nay, chủ tịch UBND các tỉnh hoàn toàn có thể đưa ra công bố dịch trên cơ sở đề nghị của giám đốc Sở y tế nếu thấy nếu thấy dịch bệnh vượt quá tầm kiểm soát của địa phương. Và một số tỉnh phía Nam như TP HCM, Đồng Nai có thể xem xét việc đưa ra công bố dịch”, tiến sĩ Bình nói.

Sớm khống chế dịch TCM lây lan Trước tình hình bệnh dịch TCM đang có tốc độ lây lan nhanh, hôm qua (18/8), Thủ tướng Chính phủ có Công điện 1439/CĐ-TTg yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống, để sớm khống chế và ngăn chặn dịch bệnh lây lan. Để sớm khống chế và ngăn chặn dịch bệnh lây lan, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các cấp, các ban ngành, đoàn thể xã hội của địa phương, với sự tham mưu của ngành y tế tập trung làm tốt công tác thông tin tuyên truyền, vận động nhân dân chủ động, tự giác thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng ngay tại hộ gia đình, tại cộng đồng, đặc biệt là tại các nhà trẻ, mẫu giáo. Địa phương cũng cần tổ chức làm vệ sinh môi trường, làm sạch nền nhà, bề mặt bàn ghế, đồ chơi của trẻ em. Hướng dẫn việc thường xuyên rửa tay bằng xà phòng trong các nhà trẻ, mẫu giáo, nhóm trẻ và trong các hộ gia đình có trẻ dưới 6 tuổi bằng nước xà phòng, hóa chất khử trùng thông thường hoặc Chloramin B. Tăng cường kiểm tra việc bảo đảm vệ sinh trong chế biến đồ ăn, nước uống của trẻ. Thủ tướng giao Bộ Y tế chỉ đạo hệ thống y tế theo dõi chặt chẽ tình hình dịch, tham mưu kịp thời cho cấp ủy, chính quyền tổ chức triển khai các hoạt động phòng, chống dịch, không để dịch bùng phát, lan rộng, kéo dài; các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chuẩn bị đầy đủ cơ số thuốc, phương tiện điều trị và giường bệnh, tổ chức tốt phân loại bệnh nhân, phân tuyến điều trị để kịp thời tiếp nhận điều trị sớm bệnh nhân, hạn chế tối đa biến chứng và tử vong do bệnh tay chân miệng. Công điện nêu rõ, Bộ trưởng Bộ TT-TT phối hợp với các Bộ, ngành liên quan, UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan thông tin đại chúng tăng cường công tác giáo dục, truyền thông về phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng để nâng cao hiểu biết, nhận thức về nguy cơ và tác hại của dịch bệnh, đồng thời chủ động, tự giác thường xuyên thực hiện các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh có hiệu quả; nghiêm cấm đưa tin sai sự thật gây hoang mang trong cộng đồng, xã hội.