Câu truyện bắt đầu:Y học bắt đầu xuất hiện từ xa xưa và chỉ trong khoảng thời gian ngắn gần đây,với sự hỗ trợ của khoa học,Y học mới thực sự phát triển mạnh mẽ,Dược phẩm từ đó trở thành một trong những công cụ đắc lực hỗ trợ trong điều trị Y khoa cho các bệnh nhân.Y học phát triển mạnh giúp cải thiện đời sống con người,kèo dài thêm tuổi thọ tuy nhiên xã hội hiện đại kéo theo sự xuất hiện nhiều căn bệnh khiến Y học theo đuổi hụt hơi.
Năm 1971,Akira Endo,một nhà hoá sinh người Nhật Bản làm việc cho công ty Dược Sankyo nghiên cứu về 1 loại thuốc làm giảm cholesterol và tìm ra một loại chất làm kìm hãm sản xuất men HMA-coA reductase chất tổng hợp cholesterol tại gan.Chất đó được đặt tên là Mevastatin được chiết xuất từ nấm Penicillium citrinum.Sau chuyến tham quan công ty vào năm 1975 C.E.O của Merck nhìn thấy tiềm năng của loại thuốc này,ông trở về và cho nghiên cứu tiến hành phát triển loại thuốc tương tự với cái tên
lovastatin chiết xuất từ Aspergillus terreus và đem ra lưu hành thị trường với cái tên thương mại Mevacor.
Đương nhiên,Merck tốn rất nhiều tiền của lẫn công sức để thuyết phục các bác sĩ về sự nguy hiểm về mối liên quan giữa cholesterol và bệnh tim mạch và đưa ra học thuyết về cholesterol.Mãi đến năm 1984,Merck mới được công nhận về học thuyết của mình và Mevacor trở thành một sản phẩm bom tấn khiến không biết bao nhiêu hãng dược phẩm thèm thuồng và đương nhiên giờ đây,sau hơn 30 năm,chúng ta có thể nhìn thấy rất nhiều loại thuốc statin với nhiều thế hệ được lưu hành trên thị trường.
Liệu pháp sử dụng nhóm thuốc Statin (atorvastatin ,fluvastatin, lovastatin, pravastatin, simvastatin, rosuvastatin) trong điều trị hạ lipid huyết (giảm cholesterol LDL) để phòng ngừa các biến chứng về tim mạch như nhồi máu cơ tim,đột quỵ,sử dụng sau khi can thiệp đặt stent động mạch. hiện đang được hầu hết các bác sĩ trên thế giới khuyến cáo và sử dụng cho các bệnh nhân của mình.Tính trung bình sử dụng statin theo liều kiểm soát giảm được khoảng 60% nguy cơ về tim mạch.
Sau khi tiến hành sử dụng statin trên khoảng 5 triệu người trên 45 tuổi tại Anh đang gặp vấn đề về tim mạch từ năm 2009,sau 1 năm khảo sát,kết quả đem lại khá bất ngờ theo cục quản lí và thống kê quốc gia ONS số lượng bệnh nhân chết do biến chứng tim mạch giảm kỉ lục.Các chuyên gia tim mạch đánh giá khá cao sự hỗ trợ của statin trong kết quả kỉ lục này.Giáo sư Peter Weissberg giám đốc y tế Heart Foundation cho biết:”thành tựu đạt được hiện nay chú yếu dựa vào sự hiểu biết của những chuyên gia,sự nghiên cứu không ngừng nghỉ của họ về các vấn đề tim mạch kết hợp với sự hỗ trợ của chính phủ về các chính sách y tế trong việc chăm sóc sức khoẻ cho người dân.Tuy nhiên gánh nặng về căn bệnh tim mạch ngày càng tăng cao do xã hội xuất hiện dân số già ngày càng nhiều,việc quản lí và kiểm soát “sát thủ tim mạch” vẫn còn rất khó khăn,chúng tôi-với vai trò là các chuyên gia,chỉ biết cố gắng hạn chế tối đa các hậu quả,gánh nặng do tim mạch gây ra cho bệnh nhân.Con đường phía trước vẫn còn rất nhiều chông gai.”
Một câu truyện nghe thật cảm động phải không nào?
Nhưng câu truyện chưa kết thúc,FDA và EMEA hai cơ quan nổi tiếng nhất về kiểm định và giám sát thuốc nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dùng thuốc trong quá trình theo dõi các báo cáo lâm sàng đã đưa ra những nhận định trái chiều hoàn toàn.
Việc sử dụng Statin để phòng ngừa biến chứng tim mạch cần phải có sự xem xét lại vì những tác dụng phụ nó gây ra bao gồm: làm tăng men gan,hiện tượng tiêu cơ khiến bệnh nhân bị đau nhức khó chịu khi dùng thuốc,khó chịu về tiêu hoá khi dùng thuốc (nhiều giả thuyết đưa ra statin làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư tuy nhiên lại làm tăng khả năng gây ung thư ruột),chưa hết sử dụng lâu dài các thuốc statin sẽ dẫn đến nguy cơ suy thận.
Các bác sĩ khuyến cáo,việc chính phủ cắt giảm ngân sách bằng việc khuyến cáo người dân sử dụng các sản phẩm generic thay thế cho các thuốc brandname để giảm bớt chi phí điều trị sẽ đem lại hiệu quả giảm đáng kể vì họ ko tin tưởng vào chất lượng của các thuốc generic đem lại cho bệnh nhân.Tin buồn khi giờ đây đa số các thuốc nhóm statin hiện được sử dụng đều là thuốc generic.
Một nghiên cứu của các chuyên gia tại trường đại học Iowa Nếu statin làm Gan giảm sự tạo thành cholesterol thì não cũng bị ảnh hưởng.25% Cholesterol cơ thể tập trung ở não và đóng vai trò khá quan trọng,thiếu hụt cholesterol làm ảnh hưởng đến não bộ khả năng suy nghĩ và trí nhớ của bạn,một trong những nguyên nhân gây nên bệnh Alzheimer.
Nhiều người nhận định các KOL (Key Opinion Leader)-Các bác sĩ đầu ngành thường đưa ra các ý kiến,phát ngôn chính thức- được sự hậu thuẫn từ các công ty Dược để đồng thuận với “thuyết cholesterol và statin” để biến học thuyết này trở thành một thứ gì đó mặc định,một khuôn khổ bắt buộc phải sử dụng theo đi sai với mục đích khoa học.
