Một kiến thức được xem là rất phổ thông khi hỏi một ai đó về cách các thuốc mới được thử nghiệm hoạt tính đó là thử nghiệm trên mô hình động vật, cụ thể ở đây là chuột. Và lẽ đương nhiên ai cũng biết chuột không phải là người nên hiệu quả mong đợi ở các cuộc thử nghiệm này chỉ dự đoán được hiệu quả tối đa là 50% tác động thực của thuốc -kết quả này không khá hơn việc dự đoán tung đồng xu sẽ ra mặt nào.Đó là lý lẽ các nhà khoa học đưa ra trong một tranh luận gần đây.Các nhà khoa học đã cùng đăng một thư chung, được xuất bản bởi tạp chí The Lancet, gởi đến thủ tướng Anh David Cameron và bộ trưởng bộ Y tế Andrew Lansley để nhấn mạnh quan điểm về các thất bại và tác dụng có hại của việc sử dụng thuốc. Cốt lõi vấn đề ở đây, được trích dẫn trong thư là độ tin cậy của các thử nghiệm trên động vật.
“Việc lệ thuộc vào các kết quả thử nghiệm an toàn trên động vật đã phơi bày các thử nghiệm lâm sàng trên các tình nguyện viên đã không đem lại hiệu quả tốt nhất và thậm chí còn mang lại nguy hiểm,” các tác giả bức thư cho biết. “Sự khác biệt hoàn toàn ở đây, không chỉ do khác biệt bệnh học ở các loài khác nhau, mà còn do khác nhau về cách thức đáp ứng với thuốc, những điều này hiện được hiểu khá rõ.” Bằng việc đưa ra các dẫn chứng từ Ủy ban Châu Âu, các tác giả đã chỉ ra rằng tác dụng có hại của thuốc (ADR) là nguyên nhân dẫn đến cái chết của khoảng 197000 người tại EU, gây ra thiệt hại ước tính khoảng 79 tỉ euro. Thêm vào đó, các tác giả cũng quy trách nhiệm của việc tăng giá thuốc, kèm theo các gánh nặng cho của dịch vụ chăm sóc sức khỏe công, vì những thất bại của thử nghiệm thuốc trên lâm sàng.
“Nguyên nhân chính của việc tăng giá các thuốc mới do có đến 90% trong số thuốc thử nghiệm bị thất bại. Các công ty Dược cần lấy lại vốn cho việc đầu tư phát triển không chỉ cho những thuốc thành công mà bên cạnh đó là khoảng 9 thuốc khác thất bại cần loại bỏ,” các tác giả giải thích.
Trả lời trên tờ Sky news, Tony Dexter, người đang thực hiện các nghiên cứu tại Cheshire (UK) và cũng là nhân vật đóng góp chữ ký vào bức thư, cho biết: “Vấn đề căn bản ở đây :chuột không phải là con người.”
Một điều chắc chắn rằng trong phần đông mọi người, kể cả không thích thú với chủ đề này, cũng sẽ đồng ý việc thử nghiệm trên động vật là một việc làm cần thiết không thể tránh khỏi, mà những thử nghiệm này là trách nhiệm của các nhà quản lý y tế. Thực vậy, nhiều thành tựu quan trọng trong y học có được là nhờ những người bạn nhiều lông này.
Tuy nhiên, cũng có nhiều câu chuyện liên quan đến các thử nghiệm trên chuột và họ thắc mắc rằng làm sao trên mặt đất này người ta có thể chuyển đổi các kết quả này sang cho con người. Có thể giải thích cho việc này là có nhiều sự tương đồng trên gen chuột và người, cũng là lý do chuột hay được sử dụng nhất, nhưng làm sao một con chuột có thể chè chén say sưa như cách của một con người?
Chúng ta có thể tin tưởng những nhà nghiên cứu có thể đạt được nhiều thành tựu xa hơn nhờ việc nghiên cứu trên động vật. Đã có nhiều công trình tuyệt vời về điều trị ung thư mà những nhà nghiên cứu thực hiện được trên chuột. Đó thật sự là một bước tiến quan trọng trong sự phát triển phương pháp điều trị, và nhất là đem lại nhiều hy vọng cho những bệnh nhân chịu đựng ung thư, mặc dù có lẽ sẽ chẳng bao giờ có thể áp dụng được phương pháp đó trên người. Một ví dụ, vào năm 2007, đã có một tin tức thú vị liên quan đến việc tạo được giống chuột có khả năng tự đề kháng ung thư.
Không chỉ có chuột nhắt hay chuột cống mà ngay cả các kết quả thử nghiệm trên khỉ cũng khó có thể thực hiện trên người.
“Một dẫn chứng mà ai cũng biết đó là việc thử nghiệm lâm sàng tại Northwick Park, TGN1412, đã làm cho 6 thanh niên phải đưa vào chăm sóc đặc biệt vào năm 2006,” tác giả bức thư cho biết. Rõ ràng là thuốc được chứng minh an toàn trên khỉ ở liều gấp 500 lần cao hơn nhiều với so với liều đã suýt gây ra tử vong cho các tình nguyện viên.
Sau việc thử nghiệm này, một cuộc nghiên cứu về việc sử dụng tế bào người được phát triển nhằm dự đoán được các phản ứng tác động của hệ miễn dịch cơ thể, nhưng các tác giả cũng đề cập rằng không thể thực hiện được lần đầu tiên trừ phi việc khảo nghiệm được thực hiện trước đó.
Và bây giờ, các tác giả của bức thư đệ trình chính phủ Anh xem xét và so sánh hiệu quả các thử nghiệm dựa trên sinh học con người với các thử nghiệm hiện nay. Đã có một số thử nghiệm loại này được đề nghị trong dự luật về an toàn y tế Anh 2010-2011. Dự luật không đề nghị bất kỳ thay thế nào các thử nghiệm trên động vật, mà chỉ đơn thuần ước định lại các mục đích,” các tác giả cho biết. “Một trăm bốn mươi tám thành viên của Quốc hội đã đồng ý ký tên trong bản kiến nghị về việc ủng hộ bản đề xuất kế hoạch này.”
“Một số người trong chúng tôi gần đây đã đại diện cho Bộ Y tế Anh và đã nhận được ý kiến rằng Chính phủ tin rằng hệ thống mô phỏng sinh học người (human-biology-based) không được xác minh là dự đoán tốt hơn so với thử nghiệm trên động vật trong việc phát triển các thuốc an toàn.” tác giả nói. “Chúng tôi đồng ý, nhưng rằng lý do là không có một cuộc kiểm tra nghiêm ngặt nào được thực hiện. Mục đích thực sự của việc so sánh đề xuất là bắt đầu như một cuộc kiểm tra, đây là việc làm hết sức cần thiết cho lợi ích của NHS (dịch vụ chăm sóc y tế quốc gia), cho nền công nghiệp dược, và, quan trọng nhất cho lợi ích của bệnh nhân.”
JB
Theo PharmTech
