Đằng sau trào lưu mua bán,sáp nhập của các đại gia Dược phẩm

Quay về lịch sử, 10 năm trước đây,khi trào lưu M&A mua lại và sáp nhập (merge and acquisition) bắt đầu được chú ý thì ngành Dược cũng không nằm ngoài loại lệ. M&A như một phương thức cứu cánh cho các đại gia Dược phẩm để đối phó với một chân trời không mấy sáng sủa trong tương lai:khi các công ty vang bóng một thời đối mặt với các sản phẩm con cưng của mình hết hạn bảo hộ độc quyền sáng chế,  trong khi đó bộ máy đẻ từ phòng  R&D của các công ty sinh ra toàn mấy đứa con trời ơi đem gặp mama tổng quản FDA siêu âm  ra kết quả thì bị chê lên chê xuống không cho ra đời làm nản lòng không biết bao nhiêu chiến sĩ lẫn C.E.O của công ty vì tiền đầu tư cho sắp nhỏ ra đời đâu phải rẻ rúng gì ?!? Cũng giống như bậc làm cha làm mẹ,đầu tư công sức tiền của thai ngén cho đứa con của mình rồi sau này đi siêu âm bị bảo con anh chị không bình thường, đóng mộc cạch cạch “phá thai” hỏi xem có tức không,có buồn không ? 

Chưa hết, ra đường nhìn thấy con cưng brandname của mình bị đám con nhà nghèo generic nó oánh cho tơi bời, tả tơi,mỗi ngày về nhà là thêm mấy chục thằng nó đánh theo cấp số cộng, cái sân banh to vật vã gần nhà  cho thằng cu Brandname chơi giờ đầy nhóc tụi generic, giờ về nhà chỉ thấy thằng bé ngồi gầm cầu thang tự chơi một mình. Tội nghiệp hông? Thế nên phận cha mẹ mang tiếng Multinationals Pharmaceutical Company oai oai phong phong giới thượng lưu, thề không chơi với đám Generic bần hèn hôi của, các đại gia đình ngồi họp kín với nhau như phim Bố Già, mỗi Bố già bắt tay nhau hợp tác kí kết trên danh nghĩa M&A để cùng nhau chống lại  bọn Generic, quyết tâm đồng lòng đồng sức cho mấy thằng nhỏ brandname chơi với nhau,quyết tâm đồng lòng đồng sức chui vào phòng R&D tìm ra mấy đứa nhỏ chuẩn hơn,level cao hơn và không đụng hàng sau này.Thế là báo chí đưa tin,các đại gia Dược phẩm hùng hục vui vẻ dắt nhau đi M&A.

Kịch bản đẹp như phim.. nhưng than ôi,ngoài đời đâu phải đơn giản vậy. Theo báo cáo chung, vào ngày 31/12/2000,vốn hoá thị trường của 17  quy trình kết hợp của ngành công nghiệp Dược là 1,570 tỉ USD  (chưa tính cty J&J). 10 năm sau,con số này teo tóp xuống còn 1,040 tỉ USD,lỗ hơn 500 tỉ USD so với ban đầu.Con số này chưa tính  giá trị kết hợp của các thương vụ mua lại của các công ty này hoàn thành cộng gộp vào tương đương 425 tỉ USD. Người ta ước tính, gần 1000 tỉ USD đã mất đi trong hơn 10 năm qua. Có 2 vấn đề chính khi giải thích về sự mất mát được báo trước như vầy:

R & D năng suất đã giảm liên tục :   Tại các công ty đa quốc gia, khâu R&D dần dà trở nên bất lực và tuyệt vọng trong việc tìm kiếm ra các loại thuốc mới thay thế,mặc dù việc đầu tư cho khâu R&D vẫn tăng ổn định qua mỗi năm. Chưa kể việc họ chịu khó đầu tư cho mảng nghiên cứu lâm sàng tới mức bất chấp hậu quả tác dụng phụ xảy ra như thế nào, ảnh hưởng đến vấn đề nhân tính khi một số công ty cỡ bự như Pfizer bị chỉ trích vì đã vận động hành lang trong việc chi trả tiền cho các bác sĩ ở các  nước thứ 3 (nơi nhân quyền là thứ xa xỉ với người dân nơi đây), chiêu mộ họ sử dụng sản phẩm đang nghiên cứu để tiến hành thử nghiệm lâm sàng ( mỗi bệnh nhân đồng ý sử dụng sản phẩm Pfizer trả cho BS 1300USD) dẫn đến cái chết của không biết bao nhiêu người vô tội.

Hướng đi mới? Vẫn là M&A nhưng đích nhắm lần này lại khác :Công nghệ sinh học đang trở thành trào lưu mới với lợi thế và ưu điểm vượt trội, vì tính chất chất xám và công nghệ cao, nhưng sản phẩm rất khó copy cũng như việc vận chuyển và lưu hành  không như các chế phẩm thuốc thông thường ,một số công ty Dược Sinh học hiện nay đang trở thành đích nhắm của các đại gia  Dược phẩm. Một số khác quan ngại về vấn đề tái cấu trúc công ty sau khi sáp nhập, họ quyết định tự xây dựng và đầu tư riêng về công nghệ sinh học, thành lập công ty riêng để tìm cách cạnh tranh với các công ty Biotechs theo mô hình nhỏ nhưng tập trung với các đơn vị nghiên cứu hoạt động độc lập.