Hiện nay, các thuốc cảm sốt chứa Pseudoephedrine (PSE, tiền chất ma túy) vẫn được ngành y tế cho phép lưu hành và các BS kê toa cho bệnh nhân sử dụng trong việc điều trị bệnh nhưng ý thức của người tiêu dùng sẽ góp phần quan trọng trong việc ngăn chặn tình trạng lạm dụng này.
Tuy nhiên, người dân vẫn có thể sáng suốt lựa chọn những loại thuốc đã được thay thế PSE bằng một dược chất tương đương như Phenylephrine (PE) để “ủng hộ” một xu hướng mang tính tiến bộ đang diễn ra trên thế giới trong nỗ lực chung nhằm ngăn chặn việc lạm dụng PSE để sản xuất ma túy tổng hợp.
Theo một nghiên cứu được thực hiện năm 2001 (The Journal of the Royal Society for the Promotion of Health) khảo sát kinh nghiệm của các dược sĩ cộng đồng về lạm dụng thuốc không kê đơn (OTC) ở Scotland tiến hành trên tổng số 110 quầy thuốc (79% quầy thuốc đã tham gia trả lời bảng câu hỏi). Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng đã có sự lạm dụng thuốc không kê đơn, đặc biệt thường gặp là một số loại thuốc giảm đau, thuốc gây buồn ngủ, thuốc chứa Codeine, thuốc ho hỗn hợp, thuốc nhuận trường và đáng chú ý là có cả những thuốc chứa Pseudoephedrine. Số lượng trung bình các bệnh nhân được nghi ngờ có sự lạm dụng thuốc trong 1 tuần là 5,63 người.
Nghiên cứu đã nhận ra những chiến lược quản lý lạm dụng thuốc bao gồm: tác động giữa bệnh nhân/dược sĩ; qui định thông tin; loại bỏ một số thuốc không được bán nữa; chia sẽ thông tin với các dược sĩ khác trong khu vực; và chuyển thông tin cho những thành viên chăm sóc sức khỏe ban đầu. Các dược sĩ đã diễn giải nhu cầu cần thiết hỗ trợ trong việc quản lý việc lạm dụng thuốc không kê đơn và trong việc “những hệ thống cảnh báo sớm” để chia sẻ những thông tin tại chỗ.
Các chuyên gia y tế cho biết, tại nước ta, những nghiên cứu dạng này để phục vụ tốt cho người bệnh rất hạn chế trong khi số lượng nhà thuốc của ta rất lớn với hàng chục ngàn đơn vị thuộc các đơn vị công và tư, nhà thuốc bán lẻ trong khu dân cư.
Chỉ tính riêng tại Thành Phố HCM hiện đã có hơn 4.000 nhà thuốc, nhưng phần lớn dược sĩ không có mặt tại nhà thuốc mà chủ yếu là do dược tá đứng bán, kiêm tư vấn việc sử dụng thuốc cho người bệnh. Thậm chí có người không hề có chuyên môn; thuốc được bán một cách tự do bằng kinh nghiệm, không chỉ dẫn, ai mua, mua loại gì cũng được. Bên cạnh đó là thói quen tiêu dùng của người dân. Bị cảm cúm, nhức đầu, đau bụng, đau mắt, thậm chí cả những căn bệnh mãn tính… Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp đã gặp phải hậu quả khó lường do dùng thuốc tùy tiện. Ngoài ra, Tình trạng mua bán thuốc nhập lậu, thuốc không rõ nguồn gốc cũng còn rất phổ biến.
Trở lại với vấn đề của các thuốc chứa PSE, chính thói quen mua và bán này đã như vô tình tạo điều kiện cho “tiền chất ma túy” tồn tại... công khai và được những đối tượng xấu sử dụng sai mục đích khi gom hàng để chiết xuất PSE sản xuất ma túy tổng hợp Methamphetamine.
Anh Tuấn-Theo Dân trí
